Tập tại nhà 20 phút mỗi ngày cho người mới, làm theo ngay

Người tập squat trên thảm trong phòng khách sáng sủa

Tập 20 phút mỗi ngày là đủ để bắt đầu một thói quen vận động. Chia buổi thành 3 phút khởi động, 14 phút tập chính với 5 bài toàn thân và 3 phút giãn cơ. Người mới chỉ cần tập vừa sức, còn nói chuyện được. Tập đều quan trọng hơn tập nặng, mệt thì nghỉ một ngày.

Tập 20 phút mỗi ngày có đủ không?

Với người mới, câu trả lời là có. Hai mươi phút đủ để cơ thể làm quen với vận động và đủ ngắn để bạn không bỏ cuộc sau ba ngày.

WHO khuyến nghị người trưởng thành vận động ở mức vừa từ 150 đến 300 phút mỗi tuần, kèm các buổi tập sức mạnh cho nhóm cơ lớn ít nhất 2 ngày mỗi tuần. NHS của Anh cũng nêu hai mốc tương tự. Nếu bạn tập 20 phút, 5 ngày một tuần, bạn đã được 100 phút. Cộng thêm đi bộ hằng ngày là gần đủ mốc.

Bài viết này không hứa kết quả cho cân nặng hay vóc dáng. Nó chỉ giúp bạn có một buổi tập rõ ràng, an toàn, làm được ngay trong phòng khách.

Cần chuẩn bị gì trước khi tập?

Bạn không cần dụng cụ. Chỉ cần:

  • Một khoảng sàn rộng chừng hai mét vuông, không trơn.
  • Một chiếc ghế chắc, đặt sát tường để không bị đẩy đi.
  • Thảm hoặc khăn trải sàn nếu tập các bài nằm.
  • Giày thể thao hoặc đi chân trần trên sàn khô. Tránh đi tất trơn.
  • Một chai nước và điện thoại để hẹn giờ.

Không tập khi vừa ăn no. Nếu đang sốt, chóng mặt hoặc đau ngực thì nghỉ, đừng cố.

Bài tập 20 phút làm theo từng bước

Bảng dưới đây ghi từng phút của buổi tập. Cột cuối là bài thay thế dễ hơn khi bạn thấy nặng.

PhútBàiLàm thế nàoBài dễ hơn
0 đến 1Xoay vai10 vòng chậm, vòng thật rộngXoay một bên một lúc
1 đến 2Xoay hông8 vòng mỗi chiều, tay chống hôngĐứng cạnh tường
2 đến 3Đi nâng gối tại chỗĐi đều, đánh tay theo nhịpNâng gối thấp hơn
3 đến 5Đứng lên ngồi xuống ghế10 lần, hạ xuống 3 nhịpĐặt thêm gối lên ghế cho cao
5 đến 7Cầu mông10 lần, siết mông một nhịp ở trênNâng thấp hơn, giữ 2 giây
7 đến 9Hít đất chống tường8 đến 10 lầnĐứng gần tường hơn
9 đến 11Siêu nhân8 lần, mỗi lần giữ 2 nhịpChỉ nâng tay hoặc chân
11 đến 14Plank chống gối hoặc tay chống ghế3 hiệp, mỗi hiệp 15 đến 20 giây, nghỉ 20 giâyGiữ 10 giây
14 đến 17Lặp lại vòng đứng lên ngồi xuống và cầu mông8 lần mỗi bàiGiảm còn 6 lần
17 đến 20Giãn cơXem phần giãn bên dướiGiữ ngắn hơn

Cứ nghỉ khoảng 20 đến 30 giây giữa các bài. Nếu thở dốc đến mức không nói được cả câu, hãy nghỉ thêm.

Khởi động 3 phút

Mục tiêu là làm ấm khớp và nâng nhịp tim nhẹ nhàng. Xoay vai theo vòng tròn chậm: nhún vai lên sát tai, kéo ra sau, hạ xuống rồi đưa về trước. Xoay hông, rồi đi nâng gối tại chỗ, lưng thẳng, bụng siết nhẹ, đưa gối gần ngang hông và đánh tay đối diện với chân.

Đi bộ nâng gối tại chỗ: ảnh từ video mẫu
Xem hướng dẫn đi bộ nâng gối tại chỗ

Tập chính 14 phút

Phần này gồm năm bài. Cách làm khớp với hướng dẫn trong app.

Video mẫu Nam · Xem hướng dẫn squat

Đứng lên ngồi xuống ghế. Ngồi ở mép ghế chắc, hai chân rộng bằng hông, khoanh tay trước ngực. Hơi nghiêng ngực về trước, đạp gót đứng thẳng lên không dùng tay, rồi ngồi xuống thật chậm. Gối đi theo hướng mũi chân. Lỗi hay gặp là ngồi phịch xuống, chống tay vào đùi, hoặc gối chụm vào. Sửa bằng cách hạ chậm đếm ba nhịp.

Cầu mông. Nằm ngửa, co gối, hai bàn chân đặt sàn rộng bằng hông. Đạp gót, siết mông đẩy hông lên đến khi vai, hông và gối thành một đường thẳng, rồi hạ chậm. Đừng ưỡn lưng dưới và đừng đạp bằng mũi chân.

Hít đất chống tường. Đứng cách tường một sải tay, hai tay chống tường ngang vai. Gập khuỷu đưa ngực sát tường rồi đẩy ra. Giữ người thẳng từ đầu tới gót. Muốn khó hơn thì đứng xa tường hơn.

Siêu nhân. Nằm sấp, hai tay duỗi qua đầu. Nâng tay, ngực và chân khỏi sàn một chút, giữ hai nhịp rồi hạ chậm. Nhìn xuống sàn, đừng ngửa cổ và đừng nâng quá cao.

Plank chống gối. Chống hai tay dưới vai, gối chạm sàn, thân thẳng từ gối tới vai. Siết bụng và mông, thở đều. Hông không xệ, không chổng.

Nếu nhà có một cái cột chắc, bạn có thể thêm một bài kéo cho lưng. Video dưới đây là bài kéo khăn quấn cột, chỉ nên làm khi cột thật chắc và sau lưng không có cạnh bàn ghế:

Video mẫu Nam · Xem hướng dẫn kéo khăn quấn cột

Chi tiết từng bước, lỗi hay gặp và khi nào nên dừng nằm ở trang Kéo khăn quấn cột. Bài này không dành cho người đang mang thai.

Giãn cơ 3 phút

Chọn ba động tác nhẹ: tư thế em bé hoặc mèo bò cho lưng, một động tác giãn đùi sau nằm ngửa, và hít thở bụng chậm 6 hơi cuối. Kéo vừa đủ căng, không đau. Tài liệu ACSM gợi ý giữ mỗi động tác giãn khoảng 10 đến 30 giây.

Giãn cơ thả lỏng: ảnh từ video mẫu
Xem hướng dẫn giãn cơ thả lỏng

Làm sao biết mình đang tập đúng tư thế?

Có ba dấu hiệu dễ kiểm:

  1. Bạn thấy cơ cần làm việc đang làm việc: mông khi cầu mông, đùi khi đứng lên ngồi xuống.
  2. Không có đau nhói ở khớp, cổ tay hay lưng dưới.
  3. Bạn kiểm soát được cả lúc xuống lẫn lúc lên, không bị rơi hay giật.

Quay một đoạn video ngắn bằng điện thoại, đặt máy ở ngang hông và nhìn lại. Bạn sẽ thấy ngay hông xệ hay lưng cong. Nếu muốn có người nhắc ngay lúc tập, app AI Coach 360 Workout dùng camera điện thoại để theo dõi tư thế và đếm lần.

Cách tăng dần sau 2 tuần

Đừng tăng cả ba thứ cùng lúc. Mỗi tuần chỉ đổi một thứ.

TuầnThay đổiVí dụ
1Làm quen bài1 vòng, số lần thấp, nghỉ nhiều
2Thêm lầnMỗi bài thêm 2 lần
3Thêm vòngTừ 1 vòng lên 2 vòng cho hai bài chân
4Đổi bài khó hơnHít đất chống tường sang tay trên ghế, plank gối sang plank tay thẳng

Nếu bạn thích có lịch sẵn cho cả tuần, xem bài Lịch tập tuần đầu không dụng cụ. Muốn tìm hiểu riêng từng bài, đọc Hít đất từ 0 tới 10 cái và Plank bao lâu là đủ.

Nên tập mỗi ngày hay cách ngày?

Mỗi buổi sức mạnh làm cơ mỏi, và cơ cần thời gian để hồi phục. Một cách an toàn cho người mới là 3 buổi tập chính mỗi tuần, ví dụ thứ hai, thứ tư, thứ sáu. Những ngày còn lại đi bộ 15 đến 20 phút hoặc giãn cơ nhẹ. Cách này vẫn là vận động gần như mỗi ngày mà cơ không bị quá tải.

Tập sáng hay tối đều được. Quan trọng là giờ nào bạn giữ được đều. Với buổi tối, xem thêm tập buổi tối có ảnh hưởng giấc ngủ không.

Đau cơ sau buổi đầu có bình thường không?

Nhiều người mới thấy cơ ê ẩm sau 1 đến 3 ngày. Đó gọi là đau cơ khởi phát muộn. Nó thường đạt đỉnh trong 24 đến 72 giờ rồi giảm. Hôm đó bạn có thể đi bộ nhẹ và giãn cơ.

Đau kiểu khác thì khác. Đau nhói ở khớp, đau một bên, tê hoặc yếu tay chân, đau tăng dần dù đã nghỉ: dừng tập và hỏi bác sĩ.

Ai nên thận trọng, khi nào nên ngừng?

Hãy hỏi bác sĩ trước khi bắt đầu nếu bạn có bệnh tim mạch, huyết áp cao chưa kiểm soát, bệnh xương khớp, đang mang thai hoặc vừa sinh, hoặc đã lâu không vận động mà ngoài 60 tuổi. Người lớn tuổi và mẹ sau sinh chỉ nên bắt đầu ở mức cơ bản và theo hướng dẫn của bác sĩ.

Dừng ngay khi có một trong các dấu hiệu sau:

  • Đau ngực, khó thở bất thường, chóng mặt, choáng.
  • Đau nhói ở khớp hoặc lưng.
  • Tê hoặc yếu tay chân.

Bắt đầu hôm nay

Bạn không cần lịch hoàn hảo. Chọn một giờ cố định, bật hẹn giờ 20 phút và làm theo bảng ở trên. Nếu muốn có video mẫu cho từng bài, giọng coach tiếng Việt nhắc nhịp và bấm giờ giúp, hãy Tải AI Coach 360 Workout miễn phí tại trang tải app.

Câu hỏi thường gặp

Tập thể dục 20 phút mỗi ngày có đủ không?

Đủ để bắt đầu. WHO khuyến nghị người trưởng thành vận động mức vừa 150 đến 300 phút mỗi tuần, nên 20 phút mỗi ngày là mốc dễ nhớ.

Người mới nên tập bài nào trước?

Nên bắt đầu bằng các bài dễ kiểm soát như đứng lên ngồi xuống ghế, cầu mông, hít đất chống tường, siêu nhân và plank chống gối. Làm chậm, đúng tư thế rồi mới tăng số lần.

Nên tập mỗi ngày hay cách ngày?

Người mới có thể tập 3 buổi sức mạnh mỗi tuần, cách nhau ít nhất một ngày, xen kẽ ngày đi bộ nhẹ hoặc giãn cơ. Nếu tập mỗi ngày, hãy luân phiên bài và giữ mức nhẹ.

Bị đau cơ sau buổi đầu tiên có bình thường không?

Cơ hơi ê sau 1 đến 3 ngày là thường gặp với người mới. Đau nhói ở khớp, tê tay chân hoặc đau tăng dần là dấu hiệu cần dừng và hỏi bác sĩ.

Hướng dẫn từng bài

Nguồn tham khảo

  1. Bull FC et al. WHO 2020 guidelines on physical activity and sedentary behaviour. Br J Sports Med 2020;54(24):1451-1462, khuyến nghị cho người trưởng thành 18 đến 64 tuổi.
  2. Garber CE et al. ACSM Position Stand. Med Sci Sports Exerc 2011;43(7):1334-1359, bảng 2, mục tập sức mạnh và tập linh hoạt.
  3. NHS. Physical activity guidelines for adults aged 19 to 64, phần tập tăng cơ và vận động vừa sức.
  4. Cheung K, Hume P, Maxwell L. Delayed onset muscle soreness. Sports Med 2003;33(2):145-164, đau cơ khởi phát muộn thường đạt đỉnh sau 1 đến 3 ngày.

Xem tất cả bài viết

Tải AI Coach 360 miễn phí