Tập tại nhà 20 phút mỗi ngày cho người mới, làm theo ngay
Tập 20 phút mỗi ngày là đủ để bắt đầu một thói quen vận động. Chia buổi thành 3 phút khởi động, 14 phút tập chính với 5 bài toàn thân và 3 phút giãn cơ. Người mới chỉ cần tập vừa sức, còn nói chuyện được. Tập đều quan trọng hơn tập nặng, mệt thì nghỉ một ngày.
Tập 20 phút mỗi ngày có đủ không?
Với người mới, câu trả lời là có. Hai mươi phút đủ để cơ thể làm quen với vận động và đủ ngắn để bạn không bỏ cuộc sau ba ngày.
WHO khuyến nghị người trưởng thành vận động ở mức vừa từ 150 đến 300 phút mỗi tuần, kèm các buổi tập sức mạnh cho nhóm cơ lớn ít nhất 2 ngày mỗi tuần. NHS của Anh cũng nêu hai mốc tương tự. Nếu bạn tập 20 phút, 5 ngày một tuần, bạn đã được 100 phút. Cộng thêm đi bộ hằng ngày là gần đủ mốc.
Bài viết này không hứa kết quả cho cân nặng hay vóc dáng. Nó chỉ giúp bạn có một buổi tập rõ ràng, an toàn, làm được ngay trong phòng khách.
Cần chuẩn bị gì trước khi tập?
Bạn không cần dụng cụ. Chỉ cần:
- Một khoảng sàn rộng chừng hai mét vuông, không trơn.
- Một chiếc ghế chắc, đặt sát tường để không bị đẩy đi.
- Thảm hoặc khăn trải sàn nếu tập các bài nằm.
- Giày thể thao hoặc đi chân trần trên sàn khô. Tránh đi tất trơn.
- Một chai nước và điện thoại để hẹn giờ.
Không tập khi vừa ăn no. Nếu đang sốt, chóng mặt hoặc đau ngực thì nghỉ, đừng cố.
Bài tập 20 phút làm theo từng bước
Bảng dưới đây ghi từng phút của buổi tập. Cột cuối là bài thay thế dễ hơn khi bạn thấy nặng.
| Phút | Bài | Làm thế nào | Bài dễ hơn |
|---|---|---|---|
| 0 đến 1 | Xoay vai | 10 vòng chậm, vòng thật rộng | Xoay một bên một lúc |
| 1 đến 2 | Xoay hông | 8 vòng mỗi chiều, tay chống hông | Đứng cạnh tường |
| 2 đến 3 | Đi nâng gối tại chỗ | Đi đều, đánh tay theo nhịp | Nâng gối thấp hơn |
| 3 đến 5 | Đứng lên ngồi xuống ghế | 10 lần, hạ xuống 3 nhịp | Đặt thêm gối lên ghế cho cao |
| 5 đến 7 | Cầu mông | 10 lần, siết mông một nhịp ở trên | Nâng thấp hơn, giữ 2 giây |
| 7 đến 9 | Hít đất chống tường | 8 đến 10 lần | Đứng gần tường hơn |
| 9 đến 11 | Siêu nhân | 8 lần, mỗi lần giữ 2 nhịp | Chỉ nâng tay hoặc chân |
| 11 đến 14 | Plank chống gối hoặc tay chống ghế | 3 hiệp, mỗi hiệp 15 đến 20 giây, nghỉ 20 giây | Giữ 10 giây |
| 14 đến 17 | Lặp lại vòng đứng lên ngồi xuống và cầu mông | 8 lần mỗi bài | Giảm còn 6 lần |
| 17 đến 20 | Giãn cơ | Xem phần giãn bên dưới | Giữ ngắn hơn |
Cứ nghỉ khoảng 20 đến 30 giây giữa các bài. Nếu thở dốc đến mức không nói được cả câu, hãy nghỉ thêm.
Khởi động 3 phút
Mục tiêu là làm ấm khớp và nâng nhịp tim nhẹ nhàng. Xoay vai theo vòng tròn chậm: nhún vai lên sát tai, kéo ra sau, hạ xuống rồi đưa về trước. Xoay hông, rồi đi nâng gối tại chỗ, lưng thẳng, bụng siết nhẹ, đưa gối gần ngang hông và đánh tay đối diện với chân.

Tập chính 14 phút
Phần này gồm năm bài. Cách làm khớp với hướng dẫn trong app.
Đứng lên ngồi xuống ghế. Ngồi ở mép ghế chắc, hai chân rộng bằng hông, khoanh tay trước ngực. Hơi nghiêng ngực về trước, đạp gót đứng thẳng lên không dùng tay, rồi ngồi xuống thật chậm. Gối đi theo hướng mũi chân. Lỗi hay gặp là ngồi phịch xuống, chống tay vào đùi, hoặc gối chụm vào. Sửa bằng cách hạ chậm đếm ba nhịp.
Cầu mông. Nằm ngửa, co gối, hai bàn chân đặt sàn rộng bằng hông. Đạp gót, siết mông đẩy hông lên đến khi vai, hông và gối thành một đường thẳng, rồi hạ chậm. Đừng ưỡn lưng dưới và đừng đạp bằng mũi chân.
Hít đất chống tường. Đứng cách tường một sải tay, hai tay chống tường ngang vai. Gập khuỷu đưa ngực sát tường rồi đẩy ra. Giữ người thẳng từ đầu tới gót. Muốn khó hơn thì đứng xa tường hơn.
Siêu nhân. Nằm sấp, hai tay duỗi qua đầu. Nâng tay, ngực và chân khỏi sàn một chút, giữ hai nhịp rồi hạ chậm. Nhìn xuống sàn, đừng ngửa cổ và đừng nâng quá cao.
Plank chống gối. Chống hai tay dưới vai, gối chạm sàn, thân thẳng từ gối tới vai. Siết bụng và mông, thở đều. Hông không xệ, không chổng.
Nếu nhà có một cái cột chắc, bạn có thể thêm một bài kéo cho lưng. Video dưới đây là bài kéo khăn quấn cột, chỉ nên làm khi cột thật chắc và sau lưng không có cạnh bàn ghế:
Chi tiết từng bước, lỗi hay gặp và khi nào nên dừng nằm ở trang Kéo khăn quấn cột. Bài này không dành cho người đang mang thai.
Giãn cơ 3 phút
Chọn ba động tác nhẹ: tư thế em bé hoặc mèo bò cho lưng, một động tác giãn đùi sau nằm ngửa, và hít thở bụng chậm 6 hơi cuối. Kéo vừa đủ căng, không đau. Tài liệu ACSM gợi ý giữ mỗi động tác giãn khoảng 10 đến 30 giây.

Làm sao biết mình đang tập đúng tư thế?
Có ba dấu hiệu dễ kiểm:
- Bạn thấy cơ cần làm việc đang làm việc: mông khi cầu mông, đùi khi đứng lên ngồi xuống.
- Không có đau nhói ở khớp, cổ tay hay lưng dưới.
- Bạn kiểm soát được cả lúc xuống lẫn lúc lên, không bị rơi hay giật.
Quay một đoạn video ngắn bằng điện thoại, đặt máy ở ngang hông và nhìn lại. Bạn sẽ thấy ngay hông xệ hay lưng cong. Nếu muốn có người nhắc ngay lúc tập, app AI Coach 360 Workout dùng camera điện thoại để theo dõi tư thế và đếm lần.
Cách tăng dần sau 2 tuần
Đừng tăng cả ba thứ cùng lúc. Mỗi tuần chỉ đổi một thứ.
| Tuần | Thay đổi | Ví dụ |
|---|---|---|
| 1 | Làm quen bài | 1 vòng, số lần thấp, nghỉ nhiều |
| 2 | Thêm lần | Mỗi bài thêm 2 lần |
| 3 | Thêm vòng | Từ 1 vòng lên 2 vòng cho hai bài chân |
| 4 | Đổi bài khó hơn | Hít đất chống tường sang tay trên ghế, plank gối sang plank tay thẳng |
Nếu bạn thích có lịch sẵn cho cả tuần, xem bài Lịch tập tuần đầu không dụng cụ. Muốn tìm hiểu riêng từng bài, đọc Hít đất từ 0 tới 10 cái và Plank bao lâu là đủ.
Nên tập mỗi ngày hay cách ngày?
Mỗi buổi sức mạnh làm cơ mỏi, và cơ cần thời gian để hồi phục. Một cách an toàn cho người mới là 3 buổi tập chính mỗi tuần, ví dụ thứ hai, thứ tư, thứ sáu. Những ngày còn lại đi bộ 15 đến 20 phút hoặc giãn cơ nhẹ. Cách này vẫn là vận động gần như mỗi ngày mà cơ không bị quá tải.
Tập sáng hay tối đều được. Quan trọng là giờ nào bạn giữ được đều. Với buổi tối, xem thêm tập buổi tối có ảnh hưởng giấc ngủ không.
Đau cơ sau buổi đầu có bình thường không?
Nhiều người mới thấy cơ ê ẩm sau 1 đến 3 ngày. Đó gọi là đau cơ khởi phát muộn. Nó thường đạt đỉnh trong 24 đến 72 giờ rồi giảm. Hôm đó bạn có thể đi bộ nhẹ và giãn cơ.
Đau kiểu khác thì khác. Đau nhói ở khớp, đau một bên, tê hoặc yếu tay chân, đau tăng dần dù đã nghỉ: dừng tập và hỏi bác sĩ.
Ai nên thận trọng, khi nào nên ngừng?
Hãy hỏi bác sĩ trước khi bắt đầu nếu bạn có bệnh tim mạch, huyết áp cao chưa kiểm soát, bệnh xương khớp, đang mang thai hoặc vừa sinh, hoặc đã lâu không vận động mà ngoài 60 tuổi. Người lớn tuổi và mẹ sau sinh chỉ nên bắt đầu ở mức cơ bản và theo hướng dẫn của bác sĩ.
Dừng ngay khi có một trong các dấu hiệu sau:
- Đau ngực, khó thở bất thường, chóng mặt, choáng.
- Đau nhói ở khớp hoặc lưng.
- Tê hoặc yếu tay chân.
Bắt đầu hôm nay
Bạn không cần lịch hoàn hảo. Chọn một giờ cố định, bật hẹn giờ 20 phút và làm theo bảng ở trên. Nếu muốn có video mẫu cho từng bài, giọng coach tiếng Việt nhắc nhịp và bấm giờ giúp, hãy Tải AI Coach 360 Workout miễn phí tại trang tải app.
Câu hỏi thường gặp
Tập thể dục 20 phút mỗi ngày có đủ không?
Đủ để bắt đầu. WHO khuyến nghị người trưởng thành vận động mức vừa 150 đến 300 phút mỗi tuần, nên 20 phút mỗi ngày là mốc dễ nhớ.
Người mới nên tập bài nào trước?
Nên bắt đầu bằng các bài dễ kiểm soát như đứng lên ngồi xuống ghế, cầu mông, hít đất chống tường, siêu nhân và plank chống gối. Làm chậm, đúng tư thế rồi mới tăng số lần.
Nên tập mỗi ngày hay cách ngày?
Người mới có thể tập 3 buổi sức mạnh mỗi tuần, cách nhau ít nhất một ngày, xen kẽ ngày đi bộ nhẹ hoặc giãn cơ. Nếu tập mỗi ngày, hãy luân phiên bài và giữ mức nhẹ.
Bị đau cơ sau buổi đầu tiên có bình thường không?
Cơ hơi ê sau 1 đến 3 ngày là thường gặp với người mới. Đau nhói ở khớp, tê tay chân hoặc đau tăng dần là dấu hiệu cần dừng và hỏi bác sĩ.
Hướng dẫn từng bài
Nguồn tham khảo
- Bull FC et al. WHO 2020 guidelines on physical activity and sedentary behaviour. Br J Sports Med 2020;54(24):1451-1462, khuyến nghị cho người trưởng thành 18 đến 64 tuổi.
- Garber CE et al. ACSM Position Stand. Med Sci Sports Exerc 2011;43(7):1334-1359, bảng 2, mục tập sức mạnh và tập linh hoạt.
- NHS. Physical activity guidelines for adults aged 19 to 64, phần tập tăng cơ và vận động vừa sức.
- Cheung K, Hume P, Maxwell L. Delayed onset muscle soreness. Sports Med 2003;33(2):145-164, đau cơ khởi phát muộn thường đạt đỉnh sau 1 đến 3 ngày.