Tập buổi tối có ngủ ngon hơn không? Chuỗi 10 phút

Người tập tư thế em bé thư giãn trên thảm trong phòng ngủ buổi tối

Với đa số người khỏe mạnh, tập nhẹ đến vừa vào buổi tối không làm khó ngủ. Tập rất nặng sát giờ ngủ, trong vòng khoảng một giờ, thì có thể làm vào giấc chậm hơn. Cách an toàn là tập nặng sớm hơn, và dành 10 phút cuối ngày cho thở bụng cùng giãn cơ nhẹ.

Tập buổi tối có làm khó ngủ không?

Lời khuyên cũ thường nói đừng tập vào buổi tối vì sẽ khó ngủ. Nghiên cứu mới hơn cho bức tranh nhẹ nhàng hơn.

Bài tổng quan và phân tích gộp của Stutz và cộng sự năm 2019 gom các nghiên cứu trên người khỏe mạnh về một buổi tập buổi tối. Kết luận chính: tập buổi tối nhìn chung không làm giấc ngủ tệ đi, trừ khi tập rất nặng kết thúc trong khoảng một giờ trước giờ ngủ, khi đó có dấu hiệu vào giấc chậm hơn và ngủ ngắn hơn. Chính các tác giả nói dấu hiệu này dựa trên rất ít nghiên cứu. Các phân tích gộp sau đó cũng gặp bức tranh tương tự.

Hãy nhớ giới hạn của nghiên cứu: người tham gia là người khỏe mạnh, chỉ tập một buổi, kết quả là trung bình của nhóm. Bạn có thể phản ứng khác. Cách tốt nhất là tự thử vài tuần và ghi lại giấc ngủ của mình.

Bài này không hứa tập tối sẽ giúp bạn ngủ ngon hơn hay hết mất ngủ. Nếu bạn bị mất ngủ kéo dài, hãy gặp bác sĩ.

Dừng tập trước giờ ngủ bao lâu?

Các nguồn tiếng Việt nêu những khoảng khác nhau, từ 1 đến 3 giờ. Nghiên cứu chưa đưa ra một con số cứng, nên bảng dưới là gợi ý để bắt đầu.

Cường độ buổi tốiVí dụNên dừng trước giờ ngủ
NhẹThở bụng, giãn cơ, yoga nhẹ, đi bộ chậmGần giờ ngủ cũng được
VừaĐi bộ nhanh, bài tập sức mạnh nhẹ, nhảy dây nhẹKhoảng 1 giờ
NặngChạy nhanh, bài thể lực dồn dập, bật nhảy liên tụcKhoảng 2 đến 3 giờ, hoặc chuyển sang sớm hơn

Nếu tối nào bạn tập xong thấy tim đập nhanh, người nóng và khó thả lỏng, đó là dấu hiệu cơ thể chưa sẵn sàng ngủ. Lần sau tập sớm hơn hoặc giảm cường độ.

Chuỗi 10 phút trước khi ngủ

Làm trong phòng yên, ánh sáng dịu, ở trên thảm hoặc giường chắc. Các bước khớp với hướng dẫn trong app AI Coach 360.

PhútBàiThời gianĐiểm chính
0 đến 2Thở bụng2 phútHít 4 nhịp, thở ra 6 nhịp
2 đến 4Mèo bò2 phútTheo nhịp thở, chậm
4 đến 5Tư thế em bé1 phútThả vai, thở sâu vào lưng
5 đến 6Giãn đùi sau nằm1 phútGiữ mỗi chân 30 giây
6 đến 8Vặn mình nằm2 phútMỗi bên 1 phút, vai áp sàn
8 đến 10Thả lỏng toàn thân2 phútNằm yên, nhắm mắt

Thở bụng

Nằm ngửa, co hai gối, một tay đặt trên bụng, một tay đặt trên ngực. Hít vào bằng mũi bốn nhịp cho bụng phồng lên, thở ra sáu nhịp cho bụng xẹp xuống. Tay trên ngực gần như đứng yên. Thở ra dài hơn hít vào để cơ thể thả lỏng. Đừng nín thở giữa chừng, đừng cố hít quá sâu tới chóng mặt.

Thở bụng nằm ngửa: ảnh từ video mẫu
Xem hướng dẫn thở bụng nằm ngửa

Mèo bò

Chống tay dưới vai, gối dưới hông, lưng phẳng, mắt nhìn sàn. Hít vào võng lưng, ngực mở, mắt nhìn lên. Thở ra cong lưng lên trần, cằm hướng về ngực. Chuyển động mềm theo nhịp thở, không ép quá sức.

Video mẫu Nam · Xem hướng dẫn mèo bò

Tư thế em bé

Quỳ trên sàn, hai ngón chân cái chạm nhau, gối mở rộng bằng hông hoặc hơn. Ngồi mông về phía gót, gập người về trước, tay duỗi dài trên sàn, trán chạm sàn rồi thả lỏng. Nếu khó ngồi, đặt gối dưới mông. Đau gối thì kê khăn mềm dưới gối.

Tư thế em bé: ảnh từ video mẫu
Xem hướng dẫn tư thế em bé

Giãn đùi sau nằm

Nằm ngửa trên thảm, hai chân duỗi. Nâng một chân lên, hai tay ôm sau đùi kéo nhẹ về phía người, gối gần thẳng. Lưng dưới luôn chạm sàn. Kéo đến khi căng vừa. Ôm sau đùi, đừng kéo bằng cổ chân làm gối gập mạnh.

Giãn đùi sau nằm ngửa: ảnh từ video mẫu
Xem hướng dẫn giãn đùi sau nằm ngửa

Vặn mình nằm

Nằm ngửa, dang hai tay ngang vai thành chữ T. Co một gối, kéo gối sang phía bên kia đặt xuống sàn, quay đầu nhìn ngược lại. Hai vai áp sàn. Không ép gối chạm sàn, để trọng lực làm việc. Nếu vai nhấc lên, kê gối dưới đầu gối.

Vặn mình nằm: ảnh từ video mẫu
Xem hướng dẫn vặn mình nằm

Thả lỏng toàn thân

Nằm ngửa, hai chân dang rộng bằng thảm, hai tay cách thân một gang, lòng bàn tay ngửa. Nhắm mắt, thả lỏng lần lượt từ bàn chân tới đỉnh đầu. Không cố làm gì, để hơi thở tự chậm lại.

Thả lỏng toàn thân (savasana): ảnh từ video mẫu
Xem hướng dẫn thả lỏng toàn thân (savasana)

Nên tránh gì buổi tối?

  • Bài bật nhảy liên tục hoặc cường độ cao sát giờ ngủ, nếu bạn thấy khó ngủ sau đó.
  • Tập khi vừa ăn no.
  • Ánh sáng chói và xem điện thoại ngay trong lúc tập thư giãn.
  • Ép giãn đến đau. Giãn buổi tối cần nhẹ.

Với bài thể lực nặng, xem lịch tập tuần đầu để xếp buổi nặng vào ban ngày.

Thói quen chuẩn bị ngủ đi kèm

Tập chỉ là một phần của giấc ngủ. Những thói quen nhỏ giúp ích:

  1. Đi ngủ và thức dậy vào giờ cố định.
  2. Giảm ánh sáng mạnh và màn hình khoảng một giờ trước khi ngủ.
  3. Giữ phòng mát, yên tĩnh.
  4. Hạn chế cà phê và đồ uống có caffeine vào chiều tối.

Nếu bạn ngồi nhiều cả ngày, giãn cơ ban ngày cũng giúp cuối ngày đỡ căng. Xem giãn cơ cho dân văn phòng. Nếu thích bài thở và vận động chậm theo kiểu truyền thống, đọc bát đoạn cẩm buổi sáng. App cũng có chương trình Thư giãn trước khi ngủ và Thư giãn buổi tối 4 tuần.

Ai nên thận trọng?

Hãy hỏi bác sĩ nếu bạn bị mất ngủ kéo dài, có bệnh tim mạch hay huyết áp, đang mang thai hoặc vừa sinh, hoặc đang dùng thuốc ảnh hưởng nhịp tim. Người lớn tuổi nên tập nhẹ, nằm hoặc ngồi, không làm động tác đứng dậy đột ngột.

Dừng tập khi chóng mặt, đau ngực, khó thở hoặc đau nhói. Nếu hoa mắt khi thở sâu, thở nhẹ hơn hoặc mở mắt và ngồi xuống.

Thử trong một tuần

Chọn ba tối trong tuần, làm chuỗi 10 phút ở trên rồi ghi lại bạn ngủ thế nào. Muốn có video mẫu và giọng coach nhắc hơi thở, hãy Tải AI Coach 360 Workout miễn phí tại trang tải app.

Câu hỏi thường gặp

Tập thể dục buổi tối có gây mất ngủ không?

Phần lớn nghiên cứu trên người khỏe mạnh không thấy tập tối làm giấc ngủ tệ đi, nếu cường độ nhẹ đến vừa. Tập rất nặng sát giờ ngủ có thể gây khó ngủ ở một số người. Mỗi người phản ứng khác nhau.

Nên dừng tập bao lâu trước khi đi ngủ?

Bài tổng quan năm 2019 chỉ thấy dấu hiệu bất lợi khi tập rất nặng kết thúc trong vòng một giờ trước giờ ngủ. Nhiều hướng dẫn dân gian nói 2 đến 3 giờ, nên bạn hãy thử và theo dõi cơ thể mình.

Bài nào hợp buổi tối?

Thở bụng, mèo bò, tư thế em bé, giãn đùi sau nằm, vặn mình nằm và thả lỏng toàn thân. Đi bộ nhẹ hoặc bài dưỡng sinh chậm cũng hợp.

Tập nặng buổi tối có sao không?

Không phải ai cũng bị ảnh hưởng, nhưng nếu bạn thấy khó ngủ sau buổi tập nặng, hãy chuyển buổi nặng sang sớm hơn và để buổi tối cho bài nhẹ.

Bài thở nào giúp thư giãn?

Thở bụng chậm: hít vào bằng mũi 4 nhịp cho bụng phồng, thở ra 6 nhịp cho bụng xẹp. Thở ra dài hơn hít vào giúp cơ thể thả lỏng.

Hướng dẫn từng bài

Nguồn tham khảo

  1. Stutz J, Eiholzer R, Spengler CM. Effects of evening exercise on sleep in healthy participants. Sports Med 2019;49(2):269-287, kết luận về cường độ và khoảng cách tới giờ ngủ.
  2. Kredlow MA et al. The effects of physical activity on sleep: a meta-analytic review. J Behav Med 2015;38(3):427-449.
  3. Bull FC et al. WHO 2020 guidelines on physical activity and sedentary behaviour. Br J Sports Med 2020;54(24):1451-1462.
  4. Iyengar BKS. Light on Yoga, nhiều lần tái bản, các tư thế nằm và thả lỏng (tư thế em bé, thả lỏng cuối buổi).

Xem tất cả bài viết

Tải AI Coach 360 miễn phí