Plank bao lâu là đủ? Số giây hợp lý cho từng mức

Người tập giữ plank khuỷu tay trên thảm, thân thẳng từ đầu tới gót

Người mới nên giữ plank 10 đến 30 giây mỗi hiệp, làm 2 đến 3 hiệp. Nhiều tài liệu coi 1 đến 2 phút là mức đã khá, và giữ lâu hơn không mang thêm nhiều lợi ích. Hãy dừng khi hông xệ, lưng dưới võng hoặc phải nín thở, vì giữ đúng tư thế quan trọng hơn giữ lâu.

Câu trả lời ngắn: bao nhiêu giây là đủ?

Không có một con số đúng cho mọi người. Các bài hướng dẫn tiếng Việt và tiếng Anh nêu những mốc khác nhau, từ 15 đến 30 giây cho người mới tới 1 đến 3 phút cho người quen.

Cách thực tế nhất:

  • Người mới: 10 đến 30 giây mỗi hiệp, 2 đến 3 hiệp, nghỉ 30 đến 45 giây.
  • Đã quen: 30 đến 60 giây mỗi hiệp, 3 hiệp.
  • Khá vững: 1 đến 2 phút là mức nhiều người dùng làm mốc. Bạn có thể đổi sang kiểu plank khó hơn thay vì giữ lâu hơn.

Điều quan trọng hơn con số: dừng ngay khi tư thế bắt đầu hỏng. Hông xệ, mông chổng cao hoặc phải nín thở nghĩa là phần còn lại của hiệp không còn mang lại lợi ích mà chỉ làm lưng dưới gánh thêm.

Giữ lâu hơn có tốt hơn không?

Không nhất thiết. Harvard Health nhấn mạnh rằng đúng tư thế quan trọng hơn thời gian, và kỷ lục thế giới hơn bốn giờ không có nghĩa bạn cần giữ lâu như vậy. Khi bạn đã giữ được 1 đến 2 phút, các cách tăng độ khó hợp lý hơn là:

  • Đổi sang plank nghiêng hoặc plank chạm vai.
  • Nâng một tay hoặc một chân khỏi sàn.
  • Làm thêm các bài bụng khác như bird dog (chim chó) hoặc dead bug.

Các bài giữ cho thân như bird dog được McGill và Karpowicz mô tả trong một bài tổng hợp về bài tập ổn định cột sống, với nguyên tắc giữ lưng trung tính, không võng cũng không cong.

Plank đúng tư thế

Các bước khớp với hướng dẫn trong app AI Coach 360:

Video mẫu Nam · Xem hướng dẫn plank
  1. Chống thẳng hai tay dưới vai, duỗi chân ra sau, người thẳng một đường từ đầu tới gót.
  2. Siết bụng, siết mông, đẩy sàn ra xa và giữ yên.
  3. Hông ngang vai, không xệ không chổng.
  4. Thở đều, mắt nhìn sàn.
LỗiDấu hiệuCách sửa
Hông xệLưng dưới võng, bụng chùngSiết mông và bụng, đẩy sàn ra xa
Chổng mông caoNgười hình chữ AHạ hông ngang vai
Nín thởMặt đỏ, vai gồngThở chậm, đều, đếm hơi thở thay vì đếm giây
Đầu ngửa hoặc cúiCổ mỏiMắt nhìn sàn, cổ thẳng theo lưng
Vai nhún lên taiVai căngĐẩy sàn ra, kéo vai xuống

Lộ trình tăng giây theo tuần

Đây là gợi ý của AI Coach 360 cho người tập 3 đến 4 buổi mỗi tuần. Nguyên tắc tăng dần của ACSM: chỉ tăng một thứ mỗi lần, hoặc thời gian, hoặc số hiệp, không tăng cả hai.

TuầnKiểu plankGiây mỗi hiệpSố hiệpNgày tập
1Chống gối10 đến 1533
2Chống gối2033
3Tay thẳng10 đến 1533 đến 4
4Tay thẳng20 đến 3033 đến 4
5Tay thẳng30 đến 4033 đến 4
6Tay thẳng40 đến 602 đến 33 đến 4

Một mẹo nhỏ: thay vì cố giữ một lần dài, hãy chia thành nhiều hiệp ngắn có tư thế đẹp. Ví dụ, 3 hiệp 20 giây tốt hơn 1 lần 60 giây nếu hiệp thứ hai nửa sau đã xệ.

Plank mỗi ngày được không?

Plank nhẹ và ngắn có thể tập hằng ngày nếu tư thế đúng và bạn không đau. Cơ bụng không cần nghỉ lâu như cơ chân, nhưng khớp vai, cổ tay và lưng dưới vẫn cần nghỉ. Với người mới, 3 đến 4 ngày mỗi tuần là hợp lý. Ngày còn lại đi bộ hoặc giãn cơ.

Hãy xem cách xếp lịch cả tuần trong Lịch tập tuần đầu không dụng cụ.

Các kiểu plank từ dễ đến khó

KiểuMứcCơ làm việc chínhKhi nào dùng
Plank chống gốiDễBụng, vaiNgười mới, hoặc khi hông bắt đầu xệ
Plank tay trên ghếDễBụng, vaiCổ tay yếu, chưa quen chống sàn
Plank tay thẳngVừaBụng, mông, vaiMức chuẩn
Plank khuỷuVừaBụng, mông, vaiKhi cổ tay khó chịu
Plank nghiêngVừa đến khóBụng bên, hôngKhi plank thường đã vững
Plank chạm vaiKhóBụng, vai, ổn định thânKhi đã giữ tốt 45 đến 60 giây

Plank tay thẳng là một trong năm bài nền tảng mà coach camera của app theo dõi miễn phí. Xem chi tiết ở bài camera chấm tư thế hoạt động thế nào.

Plank nghiêng: ảnh từ video mẫu
Xem hướng dẫn plank nghiêng

Đau lưng, run người: nên làm gì?

Run tay, run chân. Thường gặp với người mới vì cơ chưa quen giữ lâu. Nếu run nhẹ, tư thế vẫn đúng, bạn có thể giữ thêm vài giây. Nếu run mạnh và hông xệ thì kết thúc hiệp.

Đau lưng dưới. Thử siết mông và bụng mạnh hơn, rút ngắn thời gian hoặc chuyển sang plank chống gối. Nếu vẫn đau, hãy dừng.

Đau cổ tay. Chuyển sang plank khuỷu hoặc tay trên ghế.

Dừng tập và hỏi bác sĩ nếu bạn đau nhói ở lưng, vai hoặc cổ tay, tê tay, chóng mặt, hoặc đau không hết sau vài ngày nghỉ. Người mang thai, mẹ sau sinh, người có bệnh tim mạch hoặc thoát vị đĩa đệm nên hỏi bác sĩ trước khi tập plank.

Plank đi kèm với bài nào?

Plank là bài giữ thân. Để cân bằng, thêm một bài đẩy như hít đất cho người mới và một bài chân như squat đúng cách. Muốn có buổi tập đầy đủ trong 20 phút, đọc tập tại nhà 20 phút mỗi ngày.

Chim - chó (bird dog): ảnh từ video mẫu
Xem hướng dẫn chim - chó (bird dog)

Muốn có video mẫu, đồng hồ giữ và coach nhắc khi hông xệ, hãy Tải AI Coach 360 Workout miễn phí tại trang tải app.

Câu hỏi thường gặp

Plank bao nhiêu giây là đủ?

Người mới bắt đầu với 10 đến 30 giây mỗi hiệp, 2 đến 3 hiệp. Khi giữ được 45 đến 60 giây mà tư thế vẫn đẹp, bạn đã có nền tốt. Giữ vài phút không cần thiết cho phần lớn người tập.

Plank mỗi ngày có tốt không?

Plank nhẹ có thể tập hằng ngày nếu bạn không đau và tư thế vẫn đúng. Cơ vẫn cần ngày nghỉ, nên người mới chỉ cần 3 đến 4 ngày mỗi tuần là đủ.

Plank đúng tư thế như thế nào?

Chống hai tay dưới vai, duỗi chân ra sau, người thẳng một đường từ đầu tới gót. Siết bụng và mông, hông ngang vai, mắt nhìn sàn, thở đều.

Plank bị đau lưng dưới là do đâu?

Thường do hông xệ xuống làm lưng dưới võng, hoặc giữ quá lâu khi bụng đã mỏi. Siết mông và bụng, rút ngắn thời gian, hoặc chuyển sang plank chống gối. Đau nhói hoặc kéo dài thì dừng và hỏi bác sĩ.

Plank khuỷu tay hay tay duỗi thẳng tốt hơn?

Cả hai đều tập bụng. Tay duỗi thẳng dễ nhìn lỗi hông hơn và là kiểu app hướng dẫn. Plank khuỷu giảm áp lực lên cổ tay, hợp khi cổ tay khó chịu.

Hướng dẫn từng bài

Nguồn tham khảo

  1. Harvard Health Publishing. Straight talk on planking, ý chính, giữ đúng tư thế quan trọng hơn giữ lâu.
  2. Harvard Health Publishing. Try this move for better core strength, gợi ý tăng dần thời gian giữ.
  3. McGill SM, Karpowicz A. Exercises for spine stabilization. Arch Phys Med Rehabil 2009;90(1):118-126, bài giữ cho cơ thân (bird dog, side bridge) và nguyên tắc giữ lưng trung tính.
  4. ACSM Position Stand. Progression models in resistance training for healthy adults. Med Sci Sports Exerc 2009;41(3):687-708, nguyên tắc tăng tải dần.

Xem tất cả bài viết

Tải AI Coach 360 miễn phí